7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ve 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Arasındaki İlişki:

7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ve 657 Sayılı Devlet Memurları KanunuArasındaki İlişki:

Devlet memurlarına uygulanacak disiplin cezalarına ilişkin hükümler 657 sayılı devlet memurları kanununda düzenlenmektedir. Aynı kanunda; subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler ile Emniyet Teşkilatı mensuplarının kendi meslekleri ile ilgili olarak düzenlenmiş özel kanun hükümlerine tabi olacağı da belirtilmiştir.

7068 sayılı kanun; genel kolluk disiplin hükümlerini içeren özel nitelikte bir kanundur. Bu kanun; Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurları; Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurları kapsar.

Dolayısıyla yukarıda sayılmış olan memurlarla ilgili öncelikle 7068 sayılı kanun hükümleri uygulanmakta, hüküm bulunmayan hallerde ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun disipline ilişkin hükümleri uygulanmaktadır.

7068 Sayılı Kanun Kapsamında Personele Verilebilecek Disiplin Cezaları:

• Uyarma cezası: Personele görevinin icrasında veya hal ve hareketlerinde daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.

• Kınama cezası: Personele görevinin icrasında veya hal ve hareketlerinde kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.

• Aylıktan kesme cezası: Disiplin cezası verilen personelin, fiilin ağırlık derecesine göre zam ve tazminatlar hariç brüt aylığından onbeş günlükten fazla olmamak üzere (beşte biri ile otuzda biri arasında) kesinti yapılmasıdır.

• Kısa süreli durdurma: Personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin dört, altı veya on ay süre ile durdurulmasıdır.

• Uzun süreli durdurma: Personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin oniki, onaltı, yirmi veya yirmidört ay süre ile durdurulmasıdır.

• Meslekten çıkarma: Personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır.

• Devlet memurluğundan çıkarma: Personelin bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılmasıdır. (Bu ceza için 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanır).

7068 Sayılı Kanun Kapsamına Giren Bir Disiplinsizlik Eyleminin Aynı Zamanda Farklı Kanunlarda da İdari veya Adli Paptırıma Tabi Kılınmasının Disiplin Cezasına Etkileri:

Kanun kapsamında disiplinsizlik olarak düzenlenmiş bir eylemin, aynı zamanda başka kanunlarda idari para cezasını gerektiren bir kabahat veya adli hapis cezasını gerektiren bir suç olarak da düzenlenmiş olması mümkündür. Ne var ki; bu fiilin diğer kanunlar kapsamında idari yaptırıma bağlanmış olması aynı fiile bu Kanun kapsamında disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmemektedir. Benzer şekilde; disiplinsizliğe konu eylemin aynı zamanda Türk Ceza Kanununda tanımlanmış suçlardan birini oluşturması halinde disiplinsizliği işleyen kişi hakkında yapılan adli soruşturma veya kovuşturma, aynı fiilden dolayı ayrıca disiplin soruşturması ve tahkikat yapılmasını, disiplin cezası verilmesini ve bu cezanın yerine getirilmesini engellememektedir.

Örneğin; “Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis veya şans oyunlarını oynamak” 7068 sayılı kanunda yirmi ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren bir disiplinsizlik olarak düzenlenmiştir. (Buradaki 16 ayı 20 ay olarak düzelttim). Spor müsabakalarına dayalı bahis veya şans oyunlarının yasadışı şekilde oynanması fiili, aynı zamanda Futbol Ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis Ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanunda idari para cezasını gerektiren bir kabahat olarak düzenlenmiştir. Personele bu düzenleme kapsamında idari para cezası verilse dahi, kendisi hakkında aynı fiili sebebiyle disiplin soruşturması yürütülüp ceza verilebilmektedir.

Her ne kadar aynı fiil sebebiyle hem adli hapis cezası hem idari para cezası hem de disiplin cezası verilebilse de aynı fiil nedeniyle 7068 sayılı kanunda yazılı disiplin cezalarından birden fazlası verilemez. Bir fiilin birden fazla disiplinsizlik teşkil etmesi halinde dahi birden fazla ceza verilemeyecek olup ağır olan disiplin cezasının verilmesi gerekmektedir. Bu düzenleme 7068 sayılı kanunun dördüncü maddesinde açıkça yer alsa da ne yazık ki uygulamada, personele sıklıktan aynı fiilden dolayı birden fazla disiplin cezası verildiği görülmektedir. Bu durum, idare mahkemelerinde iptal davası açmak yoluyla iptal edilebilmektedir.

7068 Sayılı Kanun Kapsamında Disiplinsizliğin Tespitinden İptaline Giden Sürecin Kısaca Açıklanması:

• Soruşturmanın Başlaması ve Savunma Hakkı: Disiplin amiri veya görevlendirilen soruşturmacı (muhakkik) tarafından olayla ilgili tahkikat başlatılır. Kişinin savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Personele savunmasını yapması için yedi günden az olmamak üzere süre verilir. Bu süre içinde savunma yapılmaması halinde savunma hakkından vazgeçilmiş sayılır.

• Karar Süreci: Soruşturma tamamlandıktan sonra, disiplin amiri veya ilgili disiplin kurulu (Emniyet, Jandarma veya Sahil Güvenlik Disiplin Kurulları) dosyayı inceleyerek cezaya yer olup olmadığına karar verir. Verilen karar personele tebliğ edilir.

• İdari İtiraz: Kanunda bazı disiplin cezaları için (örneğin disiplin amirleri tarafından verilen bazı kararlar) bir üst merciye itiraz yolu öngörülmüştür. Ancak itiraz, disiplin cezasının kesinleşmesini ve sonrasında açılacak iptal davası süresini etkileyebilen teknik bir süreçtir.

İptal Davası ve Özellikleri:

Disiplin cezası kesinleşen personel, bu cezanın hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yargı yoluna başvurabilir:

• Dava Açma Süresi: Disiplin cezasının personele tebliğ edildiği günden itibaren altmış (60) gün içinde İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılması gerekir. Bu süre hak düşürücü olup, geçirilmesi durumunda dava reddedilir.

• Yürütmenin Durdurulması Talebi: Disiplin cezası, memurun özlük haklarını (terfi, tayin, maaş vb.) doğrudan etkilediği için dava açarken "Yürütmenin Durdurulması" (YD) talep edilebilir. Eğer mahkeme YD kararı verirse, dava sonuna kadar ceza hiç verilmemiş gibi işlem yapılır.

• Yargısal Denetimin Kapsamı: İdare mahkemeleri, disiplin cezasını sadece usul yönünden değil, esas (fiilin işlenip işlenmediği, delillerin yeterliliği, cezanın ölçülü olup olmadığı) yönünden de denetler. Özellikle aylıktan kesme, kademe ilerlemesini durdurma, meslekten çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarma gibi ağır dosyalarda; delillerin hukuka uygun elde edilip edilmediği mahkemenin en çok dikkat ettiği hususlardan biridir.

• Davanın Sonucu: Mahkeme disiplin cezasını iptal ederse, bu karar geriye dönük sonuç doğurur. Personel, ceza nedeniyle mahrum kaldığı tüm mali ve özlük haklarını (kesilen maaşların iadesi, rütbe kıdeminin verilmesi vb.) geri alır. Ayrıca personelin bu süretçe yaşamış olduğu maddi ve manevi zararlarını tazminat davası ile talep etmesi mümkündür.